Podróże

Frida Kahlo jest chyba najbardziej znaną malarką na świecie. W 2003 roku powstał film biograficzny o tej ekstrawaganckiej artystce, z Salmą Hayek w roli głównej. Większość fanów Fridy przyciągnęła nie tyle twórczość, co jej dynamiczne i barwne życie, pełne bólu i miłości oraz skomplikowane małżeństwo z malarzem, Diegiem Rivera. Gdy jednak mówimy o malarstwie Fridy ciężko oddzielić je od życia prywatnego. Jej biografia jest jakby kluczem do zrozumienia tych dzieł, które są na wskroś osobiste i kobiece. Oglądając jej obrazy gwałtownie przenosimy się w świat malarki, który kreśli pewnymi i zdecydowanymi pociągnięciami pędzla. Prace te wydają się być silnie powiązane z twórczością europejskich surrealistów, jednak tylko stylistycznie. Tematyka prac Kahlo jest pełna symboli i głęboko przenika do tradycji meksykańskiej, ale pomimo to jest to tematyka konkretna, kobieca oraz związana z jej przeżyciami. Jej prace wydają się być pamiętnikiem kobiety, której życie naznaczone było bólem i cierpieniem, kobiety, która mimo choroby i ciągłych operacji, potrafiła czerpać z życia mnóstwo radości i energii oraz silnie utożsamiała się z ze swoim krajem i jego tradycjami.

Gdy myślimy o muzyce meksykańskiej od razu słyszymy charakterystyczny, przyprawiający o dreszcz głos Chaveli Vargas. Mimo, iż Chavela nie jest Meksykanką (pochodzi z Kostaryki) to mocno wpisała się w tradycję meksykańskiej muzyki. Jej życie pełne pasji i skandali jest równie ekscentryczne co jej muzyka. Otóż ta „kobieta w czerwonym poncho” śpiewa ranchera. Jest to najbardziej rdzenny i tradycyjny nurt w muzyce meksykańskiej. Nie są to pieśni radosne, wesołe, traktujące o szczęściu. Ranchera to nic innego jak wyśpiewany ból. Pieśni te pobrzmiewają cierpieniem związanym z miłością, opuszczeniem, życiem, biedą czy wreszcie z bólem istnienia. Chavela jest jak najbardziej szczera i prawdziwa w swych pieśniach, w końcu jej życie to nic innego jak ciągła walka o bycie sobą, walka z biedą czy wreszcie walka z nałogiem. Wielką miłością artystki była Frida Kahlo, stąd spotykamy się z Vargas w filmie „Frida”. Do filmu tego wykonała również przepiękną i poruszającą piosenkę „La Llorona”. Jest to pieśń o rozpaczającej, płaczącej kobiecie, która w pewien sposób łączy wszystkie Meksykanki. Kobieta ta może być nieszczęśliwa z wielu powodów: zdrada, tragiczna miłość czy zabójstwo własnych dzieci.

W ciągu ostatnich lat mieliśmy okazje zobaczyć w wielu produkcjach filmowych młodych, rozwijających się aktorów meksykańskich jak Salma Hayek i Gael Garcia Bernal. Wielu bardzo pozytywnie zaskoczył Bernal. Ten niesamowity aktor ma film we krwi, jest synem reżysera Jose Angela Garcii i byłej modelki Patricii Bernal. Mając jedenaście lat występował z rodzicami w teatrze, między innymi w sztuce „Y Tu Mama Tambien”. W roku 1999 wyjeżdża do Londynu aby podjąć studia w jednej z najbardziej renomowanych szkół aktorskich The Central School of Speech and Drama na Uniwersytecie Londyńskim. Drogę do międzynarodowej kariery otworzyła mu genialna kreacja Octavio w dramacie „Amores Perros”. Od tego czasu posypały się propozycje i młody Bernal niejednokrotnie udowodnił nam, że posiada wysokie umiejętności. Nie zamyka się w jednej roli i nie daje się zaszufladkować. Potrafi zagrać nieśmiałego marzyciela o zadziwiającej wyobraźnie w filmie „Jak we śnie” aby następnie wcielić się w „Dziennikach motocyklowych” w rolę młodego Che Guevary, który rusza w podróż po Ameryce Południowej obserwując pogarszającą się sytuacje w kraju, zaraz jednak widzimy go w roli ślepego tyrana, bezwzględnego i okrutnego króla Sali 3 w filmie „Miasto ślepców”.

Salma Hayek to jedyna meksykańska aktorka, której udało się zrobić karierę w Hollywood. Ta latynoska piękność urodziła się w roku 1966 w Coatzacoalcos. Jej kariera rozwijała się długo. Na początku grywała mało ambitne role w telenowelach, które jednak przyniosły jej wielką popularność w Meksyku, gdyż ten gatunek jest tam bardzo lubiany. W roku 1993 postanawia wyjechać do Kalifornii jednak udaje się jej grać tylko podrzędne role. 2 lata później otwierają się dla niej drzwi do światowej kariery. Otóż Hayek zagrała ponętną Carolinę u boku Antonio Banderasa w filmie „Desperado”. Jednak swoją życiową rolę otrzymała w filmie „Frida”. Film pochodzi z roku 2002 i został wyreżyserowany przez Julie Taymor. Salma wciela się w postać Fridy Kahlo. Początkowo wydawało się, że jest to zbyt trudna rola dla aktorki, jednak rola Hayek zachwyciła wszystkich i znacznie przerosła oczekiwania. Frida Hayek to Frida Kahlo. Oglądając film nie myślisz o tym, że to Salma Hayek, że to aktorka, wręcz przeciwnie, dajesz się porwać i zatopić w świecie Fridy. Salma genialnie wrosła w postać artystki i zagrała ją niezwykle przekonująco i prawdziwie.

Sergio Pitol to meksykański pisarz, który silnie związany jest z polską kulturą. To właśnie jemu możemy zawdzięczyć pierwsze tłumaczenia na język hiszpański takich ważnych dla nas autorów jak Witold Gombrowicz, Kazimierz Brandys, Jerzy Andrzejewski. Został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej za zasługi w wytrwałym rozwijaniu współpracy meksykańsko- polskiej na polu kultury. Ten wyjątkowy człowiek spędził zagranicą 28 lat podróżując i obserwując zmiany, ustroje polityczne, społeczeństwo oraz życie kulturalne. Zwiedził takie państwa jak Stany Zjednoczone, kraje Ameryki Południowej, Kubę, Wielką Brytanię, Hiszpanię, Włochy, Polskę, Czechosłowację, ZSRR oraz Chiny. Głownie pisał opowiadania jednak swoją sławę zawdzięcza swym esejom i powieściom. W utworach jego spotykamy się z wyjątkową umiejętnością narracji łączącej wątki autobiograficzne z refleksjami na temat literatury i sztuki wraz ze stylem charakterystycznym dla dzienników z podróży. Pitol krzyżuje różne gatunki i tradycje literackie, tworząc dzieła na pograniczu metaliteratury i fikcji. Jego powieści to między innymi: „Dźwięk fletu” czy „Cuerpo presente”.

Ciężko nam wyobrazić sobie Meksyk bez wielkich sombrer, poncho oraz tequili. Carmelita Roman miała powiedzieć „Tequila to Meksyk. To jedyny produkt, który identyfikuje nas jako kultura”. Alkohol ten to nic innego jak meksykańska wódka, odmiana mezcalu. Nasuwa nam się pytanie czym jest mezcal? Otóż ten właśnie alkohol jest narodową wódką meksykańską, ale to tequila, jako jego odmiana, jest najbardziej popularnym meksykańskim trunkiem na świecie. Tequila produkowana jest ze sfermentowanego soku specjalnego gatunku niebieskiej agawy. Nazwa trunku wzięła się od nazwy miasteczka, w którym jest produkowany. Jest wiele sposobów picia tequili, jednak u nas w Polsce najpopularniejsze jest picie w kieliszkach „silver tequili” lub „gold tequili”. „Silver tequila” to tequila Blanco z solą oraz cytryną, „gold tequile” to Oro z cynamonem oraz pomarańczą. Chodzi o to aby przed wypiciem kieliszka trunku zlizać sól bądź cynamon z wierzchu dłoni, następnie wypić zawartość kieliszka i zagryźć cytryną bądź pomarańczą. Wbrew tego co się mówi tequila wcale nie musi być droga. Te wysokie ceny, wymyślne butelki z numerem serii to przynęta na bogatych, zagranicznych snobów. Uważajmy jednak na podejrzanie tanie butelki, ponieważ oznacza to zapewne mixto, czyli „nie 100% agawa”.

Meksykanie bardzo głęboko tkwią w swojej wyjątkowej, niepowtarzalnej oraz swoistej kulturze i tradycji. Turyści są im bardzo potrzebni tak jak wszędzie indziej, ale Meksykanie w specyficzny sposób obchodzą się z gringo. Ale kim właściwie jest ten tajemniczy gringo? Nie będzie to każdy sympatyczny i zaciekawiony turysta z zagranicy. Dla rdzennych Meksykan określenie to było zarezerwowane dla Amerykanów, którzy w Meksyku kochani są mniej więcej w ten sam charakterystyczny sposób jak u nas w Polsce kocha się Rosjan o niemieckich korzeniach. Początkowo określenie to tyczyło się cudzoziemca oraz osób, które nie mówiły po hiszpańsku. Obecnie gringo to przede wszystkim turysta, który posiada urodę charakterystyczną dla krajów północy, a więc każdy o blond włosach i niebieskich oczach zostanie określony jako gringo w Meksyku. Tak więc niekoniecznie musi to być zwrot obraźliwy lun co najmniej ironiczny i pobłażliwy, po prostu tak to się już w Meksyku przyjęło, że gringo to turysta. Dlatego jeśli wybierzesz się do Meksyku i usłyszysz „hej gringo!” nie obrażaj się i nie bierz tego do siebie.

Tereny współczesnego Meksyku przez długi czas były zamieszkiwane przez kilka cywilizacji prekolumbijskich takich jak: Olmekowie, Zapotekowie, Majowie, Toltekowie oraz Aztekowie. Właśnie Aztekowie, około XII wieku, stworzyli ogromne i potężne imperium, którego stolicą było Tenochtitlan, położone w miejscu dzisiejszego miasta Meksyk. Imperium Azteków upadło w 1521 roku, do czego przyczynili się hiszpańscy konkwistadorzy pod wodzą słynnego Hernana Corteza. Hiszpańska armia składająca się z blisko 600 żołnierzy, dzięki przewadze technicznej i dużej dozie szczęścia, zdołała pokonać kilkutysięczną armię Azteków. Na zgliszczach tej wielkiej cywilizacji, stworzono hiszpańskie państwo zwane Nową Hiszpanią, które wspierane silnie było przez Kościół, zwłaszcza jezuitów. Ludność hiszpańska wymieszała się z miejscowymi Indianami oraz czarnymi, afrykańskimi niewolnikami. Władza należała do Hiszpanów, z którymi z czasem zaczęła rywalizować biała ludność urodzona na miejscu. Nazywano ich Kreolami. Historia niepodległego Meksyku zaczyna się 24 sierpnia 1821 roku. Tego dnia po długoletnich walkach, wojska kreolskie, pod dowództwem Agustina de Iturbide, pokonały hiszpańskie oddziały. Przez dwa lata utrzymano monarchię, tworząc Cesarstwo Meksyku, jednak już w 1823 roku wprowadzono ustrój republikański. W roku 1845 wybucha wojna amerykańsko– meksykańska. Doprowadza to kraj do ruiny. Parę lat później osłabiony kraj atakuje Francja, której tymczasowo udaje się go opanować i stworzyć tam Drugie Cesarstwo pod rządami Maksymiliana I. Armia republikańska otrzymała wsparcie Stanów Zjednoczonych. W 1867 roku republikanie rozstrzelali Maksymiliana I i cesarstwo upadło. W roku 1877 na czele państwa staje Porfirio Diaz, który do 1911 roku sprawuje dyktatorskie rządy. Musiał udać się na wygnanie ze względu na rosnącą siłę opozycji oraz niezadowolenie społeczeństwa. Sytuacja wcale nie poprawia się gdy władze obejmuje Francisco Madero. Czasy jego władzy to czasy kryzysu i destabilizacji kraju. W 1923 roku na prezydenta wybrano Plutarca Eliasa Callesa i zaczyna się era rządów Partii Rewolucyjno- Instytucjonalnej. Do 2000 roku partia ta rządzi w Meksyku autorytarnymi metodami. W 2000 roku po raz pierwszy wygrywa kandydat opozycyjnej partii, Vicente Fox.

„Mówi się iż chili jest królem, duszą Meksykan- pożywieniem, lekarstwem, przyjemnością. Dla wielu Meksykan chili jest symbolem i wyróżnikiem ich kultury”. Kuchnię meksykańską można scharakteryzować jednym słowem – ostra! Meksykanie stali się dziedzicami kuchni azteckiej, w której chili było składnikiem powszechnym i podstawowym. Kuchnia meksykańska opiera się głównie na kukurydzy, roślinach strączkowych, mięsie, ostrych przyprawach i warzywach. Najbardziej popularne meksykańskie dania to: tortilla, tacos, burrito, nachos, salsa, enchiladas. Podstawę w daniach meksykańskich stanowi masa. Masa jest to rodzaj mączki kartoflanej, którą otrzymuje się z przemiału ziaren jęczmienia, wcześniej umaczanych w mleku kozim. Oto przepis na smaczne Burrito. Potrzebna będzie jedna puszka słodkiej i miękkiej kukurydza, 500 gram mięsa mielonego z łopatki, 1 saszetka Fix Kurczak po meksykańsku, 300 gram żółtego sera, sztuka czerwonej papryki i 6 sztuk gotowych placków tortilla. Odsączamy kukurydzę, paprykę kroimy w kostkę a ser ścieramy na tarce. Placki tortilla zawijamy w folię aluminiową i wkładamy do piekarnika, nagrzanego do 180 stopni. Mięso podsmażamy na patelni bez przypraw, czekamy aż zrobi się sypkie. Potem dolewamy szklankę wody i całość posypujemy Fix’em mieszając. Dodajemy 2/3 puszki kukurydzy i paprykę mieszamy i dusimy ok. 10 minut. Starty ser wsypujemy do miseczki. Do drugiej miski wsypujemy zawartość patelni. Placki tortilli układamy na talerzach i nakładamy do nich farsz. Potem posypujemy serem, składamy na pół bądź zwijamy w rulonik. Smacznego!

W starożytności, na terenach dzisiejszego Meksyku, obok siebie istniało kilka wielkich i rozwiniętych cywilizacji. Mowa tu o kulturach Olmeków, Majów, Tolteków, Azteków. Cywilizacje te posiadały własną specyficzną oraz unikalną sztukę. Pozostawiły po sobie wiele zabytków, które dzisiaj zaskakują nas wykonaniem, formą oraz oryginalnością. Cywilizacja Tolteków zbudowała dwa ogromne miasta: Tula i Cholula. Tulę założono w IX w, w wieku X stała się centrum kulturowym Mezoameryki. Obecnie znajduje się tu park archeologiczny, który opiekuje się sztuką Tolteków oraz promuje ją. Nie sposób żeby będąc w Meksyku, nie wybrać się do Calakmul. Jest to jedno z największych starożytnych miast Majów na Jukatanie. Można tu zobaczyć intrygujące i znane już na cały świat, starożytne piramidy. W samym mieście Meksyk, trzeba zobaczyć: Plaza de la Constitucion (Zocalo), Palacio Nacional, Templo Mayor. Zocalo jest jednym z największych placów na świecie. Na środku znajduje się ogromna flaga narodowa, a w obrębie placu jest również katedra, która jest największą katedrą Ameryki Łacińskiej (wieże mają wysokość 67m). Palacio Nacional to Plac Narodowy, który powstał na miejscu pałacu Montezumy. Templo Mayor jest wielką świątynią wzniesioną przez Azteków w XIV i XV wieku.